Sąd w Amsterdamie wydał ważne rozstrzygnięcie w jednej z europejskich spraw dotyczących kartelu producentów ciężarówek. W wyroku częściowym uznał, że zmowa cenowa doprowadziła do wzrostu cen pojazdów, a skala zawyżenia ceny jednej ciężarówki wyniosła 7 proc. Jednocześnie sąd przyjął, że skutki kartelu utrzymywały się jeszcze przez niemal trzy lata po zakończeniu samego naruszenia. Sprawa została wniesiona przez Cartel Damage Claims (CDC), która reprezentuje ponad 1000 nabywców ciężarówek. Pozew skierowano przeciwko producentom DAF, MAN, Volvo-Renault, Daimler, CNH/Iveco i Scania. CDC domaga się odszkodowania za szkody poniesione przez firmy, które kupowały lub leasingowały ciężarówki w okresie objętym zmową. W międzyczasie DAF i CNH/Iveco zawarły już ugodę z CDC.

To kolejny etap długiej historii kartelu ciężarowego w Europie. Przypomnijmy, że 19 lipca 2016 r. Komisja Europejska ukarała kilku producentów średnich i ciężkich ciężarówek za udział w porozumieniu kartelowym. Według ustaleń Komisji przez 14 lat producenci wymieniali się informacjami o cenach brutto z cenników oraz o przerzucaniu kosztów związanych z wdrażaniem ostrzejszych norm emisji. Po tej decyzji w wielu krajach Europy ruszyły postępowania odszkodowawcze wytaczane przez przedsiębiorców, którzy uznali, że w efekcie kartelu przepłacili za pojazdy. W najnowszym rozstrzygnięciu sąd w Amsterdamie uznał, że nadpłata wynikająca z kartelu, czyli tzw. overcharge, wyniosła 7 proc. Przy ocenie tej kwestii oparł się na analizie regresji przygotowanej przez ekspertów CDC. Sąd uznał, że wykorzystany przez nich zbiór danych był wystarczająco reprezentatywny, by stanowić podstawę ustaleń. Przyjął również, że tzw. okres „na-ijlperiod”, czyli czas utrzymywania się skutków kartelu po jego formalnym zakończeniu, trwał od 28 czerwca 2010 r. do 30 maja 2013 r., a więc prawie trzy lata.

Sąd dostrzegł nie tylko sam fakt zawyżania cen, ale także długotrwały wpływ zmowy na rynek ciężarówek. Może to mieć znaczenie dla dalszych roszczeń przedsiębiorców, którzy kupowali lub leasingowali pojazdy także po zakończeniu samego kartelu, ale nadal mogli odczuwać jego skutki cenowe. Odniósł się też do sposobu liczenia wartości roszczeń. Uznał, że punktem wyjścia powinny być faktycznie zapłacone przez nabywców ceny zakupu oraz raty leasingowe wyliczone przez CDC. To ważne z perspektywy dalszego postępowania, ponieważ właśnie te dane będą stanowiły podstawę do wyliczania potencjalnych odszkodowań.

Nie wszystkie argumenty CDC zostały jednak uwzględnione. Organizacja twierdziła również, że producenci uzgadniali kwestie związane z wdrażaniem nowych technologii emisyjnych, przez co ciężarówki spełniające najnowsze normy trafiały na rynek później, co także miało powodować szkody. Sąd uznał jednak, że CDC nie wykazała tego w sposób wystarczający, dlatego nie przyznał racji w zakresie tzw. szkody emisyjnej. Postępowanie nie zostało jeszcze zakończone. Producenci ciężarówek argumentują bowiem, że nabywcy mogli przenieść ewentualne wyższe koszty na swoich klientów, a więc faktyczny ciężar szkody niekoniecznie pozostał po ich stronie. Ta kwestia będzie jeszcze przedmiotem dalszego sporu. Sąd rozstrzygnął już natomiast liczbę transakcji, których dotyczy roszczenie CDC, oraz przyjął podstawy do ustalania wartości zakupów i leasingu. Strony mają jeszcze odnieść się do znaczenia tych ustaleń dla dalszego biegu sprawy. Terminu kolejnej rozprawy na razie nie podano.

Źródło: Sąd Rejonowy w Amsterdamie